تهویه موضعی یا اگزاست موضعی (Local Exhaust) به سیستمی گفته میشود که هوای آلوده را مستقیما از محل تولید آلاینده جمعآوری کرده و برای تصفیه یا تخلیه به خارج از محیط انتقال میدهد. این سیستم در محیطهای صنعتی برای حذف آلایندههای ناشی از فرآیندهایی مانند جوشکاری و سایر فعالیتهای تولیدی مورد استفاده قرار میگیرد. در این مقاله توضیح میدهیم تهویه موضعی چیست، چه کاربردهایی دارد، مزایا و معایب آن کداماند و چگونه میتوان این سیستم را بهصورت استاندارد اجرا کرد. همچنین در پایان یک شرکت تخصصی طراحی و اجرای سیستمهای تهویه موضعی را معرفی خواهیم کرد.
جدول محتوا
طراحی سیستم تهویه موضعی توسط تهویه نو
امروزه ایجاد تهویه مطبوع و تأمین هوای پاک بهویژه در محیطهای صنعتی، برای رعایت بهداشت و حفظ سلامت کارکنان اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، سیستمهای متنوعی برای این هدف طراحی و راهاندازی میشوند که یکی از کارآمدترین آنها، سیستم تهویه موضعی است.
همانطور که در ابتدای مقاله اشاره شد، طراحی و اجرای سیستم تهویه موضعی با هدف مکش آلایندههای موجود در هوای کارگاهها، تهویه و اگزاست سوله و تهویه آشپزخانه صنعتی انجام میشود. این آلایندهها از طریق کانال انتقال هوا به بیرون هدایت میشوند. واضح است که طراحی و اجرای این سیستم (که به تهویه اگزاست نیز معروف است) فرآیندی تخصصی است و نیاز به دانش فنی و مهارت بالا دارد تا بازدهی مطلوب حاصل شود.
شرکت تهویه نو یکی از شرکتهای پیشرو در زمینه طراحی و اجرای سیستمهای تهویه مطبوع است. این شرکت بهطور تخصصی در حوزه کانال سازی صنعتی، نظیر ساخت کانال برای سیستمهای تهویه موضعی (کانال اگزاست) و طراحی کانال پارکینگ فعالیت میکند.
تهویه نو با بهرهگیری از دانش و تخصص کارشناسان خود، خدمات و محصولات باکیفیتی مطابق با استانداردهای روز ارائه میدهد و با کارنامهای درخشان، انتخابی مطمئن برای مشتریان است.
تاکنون انجام پروژههای عظیمی نظیر سیستم تهویه مطبوع شرکت نفت جزیره خارک، طراحی، تولید و اجرای سیستم HVAC کارخانه مارالچرم، تهویه مطبوع بیمارستان شهید لواسانی، سیستم تهویه سالنهای تولید شرکت سامالکترونیک (سامسونگ) و… را برعهده داشته است. از اینرو جهت طراحی و اجرای تهویه موضعی، با کارشناسان حرفهای تهویهنو تماس حاصل فرمایید.
مراحل طراحی و راه اندازی سیستم تهویه یا اگزاست موضعی
- بررسی اصول مکانیک سیالات و جریان هوا: محاسبه افت فشار در سیستمهای تهویه صنعتی با در نظر گرفتن اصول حاکم بر جریان هوا.
- انتخاب و طراحی هودهای مکنده موضعی: طراحی هودهای مناسب با توجه به نوع آلایندهها، شرایط محیط و نیازهای خاص هر پروژه.
- طراحی سیستم تخلیهای تهویه موضعی: برنامهریزی و طراحی برای انتقال مؤثر آلایندهها از محیط به بیرون.
- بالانس سیستم تهویه موضعی: تنظیم و تعادل جریان هوا با استفاده از دریچه و دمپر متناسب با شرایط محیطی و طراحی سیستم.
- انتخاب هواکشهای صنعتی مناسب و وسایل تصفیه هوا: انتخاب فنهای صنعتی و تجهیزات تصفیه هوا متناسب با نوع آلایندهها و نیاز سیستم تهویه.
تهویه موضعی چیست ؟

تهویه موضعی (Local Exhaust Ventilation) یا اگزاست موضعی یکی از مهمترین سیستمهای مهندسی در حوزه بهداشت و ایمنی محیط کار است که برای کنترل آلایندههای هوا طراحی میشود. این سیستم بهطور خاص برای حذف گردوغبار، بخارات، مه، گازها و دودهای مضر تولید شده در محل تولید و پیش از پخش آنها در هوای محیط استفاده میشود.
برخلاف تهویه عمومی که بهطور کلی آلایندهها را در فضای محیط رقیق میکند، تهویه موضعی مستقیما آلایندهها را در همان محل تولید جذب و به بیرون هدایت میکند. این روش با کاهش تماس مستقیم کارگران با هوای آلوده، خطرات جدی برای سلامت مانند آسم شغلی، برونشیت، سرطان و آسیب به اندامهایی نظیر کبد، کلیه و مغز را به حداقل میرساند.
مزایا و معایب اگزاست موضعی چیست ؟
مزایای تهویه موضعی
کنترل مستقیم آلایندهها در منبع تولید:
با طراحی و جایگذاری مناسب، این سیستم آلایندهها را در همان محل تولید جذب میکند و از انتشار آنها در محیط جلوگیری میکند. این امر باعث حفاظت از کارکنان در برابر تنفس هوای آلوده میشود.
کاهش نیاز به تهویه عمومی:
تهویه موضعی نیاز به حجم بالای هوای تازه برای رقیق کردن آلایندهها را کاهش میدهد، زیرا آلایندهها مستقیماً از منبع حذف میشوند.
بهبود کیفیت هوای محیط کار:
حذف آلایندههای مضر از محیط بهطور قابلتوجهی سلامت کارکنان را بهبود میبخشد و بیماریهای شغلی مانند آسم و برونشیت را کاهش میدهد.
کارایی بالا در محیطهای صنعتی:
در فرآیندهایی مانند جوشکاری، برشکاری یا استفاده از مواد شیمیایی، تهویه موضعی با جذب مستقیم بخارات، گردوغبار یا گازهای سمی، بسیار مؤثر عمل میکند.
کاهش خطرات انفجار یا آتشسوزی:
حذف ذرات قابل اشتعال یا گازهای خطرناک از محیط، احتمال وقوع حوادث جدی را کاهش میدهد.
معایب تهویه موضعی
نیاز به جایگذاری دقیق:
اگر سیستم تهویه بهدرستی طراحی یا نصب نشود، ممکن است آلایندهها بهجای حذف، وارد منطقه تنفسی کارکنان یا فرآیندهای دیگر شوند و خطرات بیشتری ایجاد کنند.
دفع ایمن آلایندهها:
آلایندههای جمعآوریشده در سیستم باید بهطور ایمن و بدون آسیب به محیطزیست تخلیه شوند. این نیازمند سیستمهای تصفیه و مدیریت مناسب است.
هزینههای نگهداری و بهرهبرداری:
این سیستم نیازمند نگهداری و تعمیرات منظم است. در صورت عدم توجه، ممکن است بهجای کاهش آلودگی، منجر به خطرات بیشتر از جمله تجمع آلایندهها یا آتشسوزی شود.
آموزش کارکنان:
کارکنان باید بهدرستی در استفاده، نگهداری و بررسی عملکرد سیستم تهویه موضعی آموزش ببینند. عدم آگاهی کافی میتواند بهرهوری سیستم را کاهش دهد و خطرات بیشتری ایجاد کند.
افزایش پیچیدگی سیستم تهویه:
اضافه شدن سیستم تهویه موضعی به زیرساختهای موجود، نیاز به مدیریت و هماهنگی بیشتر دارد.
کاربرد تهویه موضعی چیست ؟
تهویه موضعی بهطور گسترده در محیطهای صنعتی، تجاری و کارگاهی برای کنترل آلایندههای هوا مورد استفاده قرار میگیرد. مهمترین کاربردهای تهویه موضعی عبارتند از:
- حذف آلایندههای صنعتی: جذب و حذف گردوغبار، بخارات، گازها و دودهای مضر ناشی از فرآیندهای صنعتی مانند جوشکاری، برشکاری، ریختهگری و استفاده از مواد شیمیایی.
- کنترل گردوغبار در کارگاهها: جلوگیری از پراکندگی گردوغبار در محیطهای نجاری، سنگبری و سایر صنایع مشابه.
- تهویه آشپزخانههای صنعتی: حذف دود، چربی و بخارات ناشی از پختوپز در رستورانها و آشپزخانههای بزرگ.
- بهبود کیفیت هوای آزمایشگاهها: حذف بخارات شیمیایی و گازهای مضر تولید شده در فرآیندهای تحقیقاتی و آزمایشگاهی.
- کنترل آلایندهها در صنایع شیمیایی: تخلیه گازها و بخارات سمی حاصل از فرآیندهای تولید مواد شیمیایی.
- حذف بو و گازهای مضر: استفاده در صنایع رنگآمیزی، چاپ و تولید کامپوزیتها برای حذف بخارات سمی و بوی نامطبوع.
- ایمنی در صنایع داروسازی: کنترل و حذف پودرها و بخارات مضر برای جلوگیری از انتشار آنها در محیط.
- کاهش خطرات آتشسوزی و انفجار: حذف ذرات و گازهایی که ممکن است در اثر انباشت، خطر آتشسوزی یا انفجار ایجاد کنند.
اجزای تشکیل دهنده سیستم تهویه موضعی

سیستم تهویه موضعی شامل بخشهای اصلی زیر است:
- هود مکنده: که مستقیما آلایندهها را از منبع جمعآوری میکند.
- کانالها: که وظیفه انتقال ایمن آلایندهها به نقاط تصفیه یا تخلیه را بر عهده دارند.
- فیلتر یا تصفیهکننده هوا: که ذرات مضر را پیش از تخلیه از هوا جدا میکند.
- فن یا دمنده هوا: که نیروی لازم برای حرکت جریان هوا را تأمین میکند.
- خروجی ایمن: که هوای تصفیهشده یا آلایندهها را بهطور ایمن به بیرون از محیط کار هدایت میکند.
هود
هود صنعتی، نقطه شروع یک سیستم تهویه موضعی است که هوای آلوده را جذب میکند. هود اگزاست برای اینکه کارایی بهتری داشته باشد باید تا حد امکان نزدیک به منبع هوای آلوده باشد یا به شکلی نصب شود که منبع هوای آلوده را بهطور کامل در بر گیرد. باید تا حد ممکن محیط کار را محصور کند تا از ایجاد جریانهایی که ممکن است هوای آلوده را به محیط کار منتقل کنند، جلوگیری شود.
هود صنعتی باید متناسب با نوع کار و ماده تولیدشده (مانند گردوغبار یا بخارات) طراحی شود. همچنین سیستم تهویه باید جریان هوای کافی در اطراف سیستم اگزاست ایجاد کند تا بتواند آلایندههای موجود در هوا را جذب و به داخل هود منتقل کند. برای اطمینان از جریان هوای کافی، با یک متخصص بهداشت حرفهای یا مهندس تهویه صنعتی مشورت کنید.
نکته مهم در طراحی سیستم تهویه موضعی این است که کارکنان نباید بین منبع هوای آلوده و جریان هوایی که به هود وارد میشود، قرار گیرند.
کانال انتقال هوا
یکی از مهمترین قسمتهای تشکیلدهنده سیستم اگزاست موضعی کانالهای انتقال هوا هستند. هوای آلوده از طریق کانالها به فیلتر تصفیه کننده هوا منتقل میشود. انواع مختلف کانال هوا وجود دارد که می تواند برای سیستم تهویه موضعی به کار گرفته شود از جمله کانال اسپیرال، کانال چهارگوش و یا کانال فلکسیبل.
کانالی انتخاب کنید که گوشههای تیز نداشته باشد و بهراحتی برای بازرسی، نگهداری و تمیزکاری قابل دسترسی باشد. پس از نصب کانال بهطور مرتب سیستم کانالها را بازرسی کنید و گردوغبار انباشتهشده را پاک کنید. انباشته شدن گردوغبار میتواند باعث فروریختن کانالها یا ایجاد آتشسوزی شود.
فیلتر تصفیهکننده هوا
تصفیهکننده هوا، هوای آلوده را فیلتر میکند. تصفیهکنندهای انتخاب کنید که فیلترهای آن متناسب با نوع آلایندهها باشد و بتوان بهراحتی آنها را تمیز یا تعویض کرد، بدون اینکه افراد در معرض آلودگی بیشتر قرار گیرند. بهطور مرتب آلایندهها را از تصفیهکننده هوا پاک کنید تا کارایی سیستم حفظ شود.
فن
اگزاست فن، هوای آلوده را از طریق هود و کانالها به خروجی منتقل میکند. برای انتخاب نوع و اندازه مناسب فن، با یک متخصص تهویه صنعتی مشورت کنید و اطمینان حاصل کنید که فن بهدرستی عمل میکند. فن باید در مکانی نصب شود که بهراحتی قابل نگهداری باشد و در عین حال باعث ایجاد مزاحمت صوتی برای کارکنان نزدیک نشود.
خروجی هوا
خروجی هوا، هوای آلوده را به خارج از محیط منتقل میکند.
- باید در دیوار خارجی ساختمان نصب شود و حداقل 1.5 برابر ارتفاع بلندترین نقطه سقف باشد.
- اطمینان حاصل کنید که هوا به نواحی عمومی یا نزدیک به ورودی هوای سیستمهای تهویه مطبوع یا ساختمانهای همسایه تخلیه نمیشود.
- بهطور مرتب خروجی هوا را از نظر خوردگی بررسی کنید.
بهترین نوع کانال برای سیستم تهویه موضعی
در جدول زیر انواع کانالهای هوا شامل کانال اسپیرال، کانال چهارگوش و کانال فلکسیبل برای سیستم تهویه موضعی مقایسه شدهاند:
| ویژگیها | کانال اسپیرال | کانال چهارگوش | کانال فلکسیبل |
|---|---|---|---|
| شکل ظاهری | گرد و حلزونی | مستطیلی یا مربعی | انعطافپذیر و قابل انحنا |
| جریان هوا | کمترین افت فشار و جریان یکنواخت | افت فشار بیشتر به دلیل وجود گوشهها | مناسب برای مسیرهای کوتاه یا پیچیده |
| کاربرد | مناسب برای فضاهای بزرگ صنعتی و تهویه با جریان بالا | مناسب برای محیطهایی با فضای محدود | ایدهآل برای مکانهای پیچیده و فضای کم |
| نصب و نگهداری | نصب سادهتر و سریعتر؛ نیاز به فضای بیشتری نسبت به چهارگوش | نصب دشوارتر و زمانبر؛ مناسب برای فضای محدود | نصب آسان؛ نیازمند بازرسی و تعویض دورهای به دلیل دوام کمتر |
| دوام و استحکام | مقاوم و با دوام بالا | مقاوم ولی سنگینتر | دوام کمتر و حساس به پارگی |
| هزینه | هزینه متوسط | هزینه بیشتر به دلیل ساخت و نصب پیچیدهتر | هزینه کمتر، اما نیاز به تعویض زودتر |
| عایقکاری | عایقکاری ساده و مؤثر | عایقکاری سختتر به دلیل شکل هندسی | عایقکاری محدود یا نیازمند مواد ویژه |
| ظاهر و زیبایی | مناسب برای فضاهای نمایان مانند سالنهای صنعتی | مناسب برای نصب در مکانهای مخفی | ظاهر غیر رسمی و نامناسب برای فضاهای باز |
با توجه به مزایا و معایب میتوان نتیجه گرفت:
- کانال اسپیرال برای کاربردهای صنعتی و تهویه با جریان بالا بهترین انتخاب است.
- کانال چهارگوش برای محیطهایی با فضای محدود و نیاز به طراحی خاص مناسبتر است.
- کانال فلکسیبل برای مسیرهای کوتاه و پیچیده یا در فضاهایی که نصب سریع نیاز است، ایدهآل است.
هزینه راه اندازی سیستم تهویه موضعی
هزینه راهاندازی سیستم تهویه موضعی به عواملی مانند ابعاد سیستم، نوع آلایندهها، جنس تجهیزات، ظرفیت فن و پیچیدگی نصب بستگی دارد. سیستمهای کوچک مانند کارگاهها یا آشپزخانههای صنعتی معمولا هزینه کمتری دارند، در حالی که برای پروژههای متوسط مانند سالنهای تولید، این مبلغ بیشتر خواهد بود. همچنین هزینه نصب سیستم تهویه برای پروژههای بزرگ و صنعتی به مراتب بیشتر خواهد بود. برای برآورد دقیق، بهتر است با کارشناسان تهویه تماس گرفته و نیازهای پروژه خود را بررسی کنید.
نمونه پروژههای تهویه موضعی اجرا شده توسط تهویه نو
















سخن پایانی
طراحی و اجرای سیستم تهویه موضعی (اگزاست موضعی) یکی از اصلیترین راهکارها برای حفظ سلامت و ایمنی کارکنان و بهبود کیفیت هوای محیطهای صنعتی و تجاری است. با انتخاب و پیادهسازی صحیح این سیستم، میتوان آلایندههای مضر را در همان محل تولید حذف کرده و خطرات شغلی را به حداقل رساند.
اگر به دنبال طراحی و اجرای سیستمی باکیفیت، کارآمد و مقرونبهصرفه هستید، پیشنهاد میکنیم از خدمات شرکتهای متخصص و باتجربه در این حوزه استفاده کنید. کارشناسان حرفهای با بررسی دقیق نیازهای پروژه شما، بهترین راهکارها را با هزینهای مناسب ارائه خواهند داد. تهویه نو با ارائه خدمات تخصصی و محصولات باکیفیت، همراه مطمئن شما در بهبود محیط کاری خواهد بود. برای مشاوره و سفارش، کافیست با ما تماس بگیرید!
سوالات متداول
در تهویه عمومی (General Exhaust Ventilation)، آلایندهها در محیط پخش شده و سپس با افزودن جریان هوای تازه رقیق میشوند. اما در تهویه موضعی، آلایندهها دقیقاً از منبع تولید جذب و به بیرون تخلیه میشوند. این ویژگی باعث میشود تهویه موضعی بهطور ویژه در کاهش خطرات جدی برای سلامتی کارگران مؤثرتر باشد.
مزیت اصلی تهویه موضعی، کاهش سریع و مؤثر غلظت آلایندهها پیش از پراکندگی در محیط است.
سیستم تهویه موضعی در محیطهای کاری که فرآیندهایی نظیر جوشکاری، رنگآمیزی صنعتی، برش فلزات، استفاده از مواد شیمیایی یا فعالیتهایی با تولید گردوغبار انجام میشود، ضروری است.








4 پاسخ
سلام با قسمت فنی تماس بگیرید. 02166039174
سلام لطفا با دفتر فنی شرکت تماس بگیرید.
02166039174
سلام برای تهویه موضعی صنعتی اطلاعات میخوام