عایق های حرارتی گرم و سرد

By | شهریور ۲۲, ۱۳۹۱

یکی از مهم ترین پارامترها در انتخاب نوع عایق، محدوده دمای کارکردی عایق است. برای هر عایق، بسته به جنس آن، محدوده دمای کاری مسخصی تعریف می شود: بدین معنی که عایق در آن محدوده دمایی، بهترین عملکرد را خواهد داشت. برخی عایق ها، در خارج از محدوده دمای کاری، خواص خود را از دست می دهند. مثلا عایق های سلولی پلی­اولفینی، جزء عایق های ترموپلاستیک (Thermoplastic) محسوب می شوند به طوری که اگر دما، به بیش از محدوده دمایک اری برسد، ناگهان دچار تغییرشکل پلاستیک شدید می شوند. بنابراین، قبل از عایق کاری، باید شرایط و دمای محیط و سیستمی که قرار است عایق شود، مشخص شود و با توجه به محدوده دمای کاری، عایق مناسب انتخاب شود.

 عایق ها را می توان از نظر محدوده دمای کاری به سه دسته گرم و سرد و دما متوسط تقسیم بندی نمود:

 عایق های گرم

 عایق های گرم بیشتر برای عایق کاری نواحی و تجهیزاتی استفاده می شوند که دمای کاری آنها بیشتر از دمای اتاق است. همچنین این عایق ها به عنوان عایق حرارتی مخصوص ساختمان و عایق کاری دیوارها و سقف ها نیز استفاده می شوند. از عایق های گرم می توان در عایق کاری خطوط انتقال گرم نیز، مانند موتوخانه ها، سیستم های گرمایش و دودکش ها، استفاده کرد. محدوده دمای کاری این نوع عایق ها معمولا بین -۲۵۰C الی ۶۰۰۰C است. انواع رایج عایق های گرم موجود در بازار در جدول زیر ارائه شده اند:

نوع عایق گرم

محدوده دمای کاری (متوسط)

پشم سنگ

-۲۰۰C الی ۶۰۰۰C

پشم سرباره

-۲۰۰C الی ۶۰۰۰C

پشم شیشه

-۲۰۰C الی ۴۵۰۰C

پشم سرامیک

-۲۵۰C الی ۱۰۰۰۰C

فوم شیشه

-۴۵۰۰C الی ۴۵۰۰C

پرلیت قابل گیری شده

۷۵۰C الی ۴۵۰۰C

ایروژل

۵۰۰C الی ۵۰۰۰C

عایق فله ای

معمولا از جنس پشم سنگ، شیشه یا پلی یورتان است

عایق های سرد

 عایق های سرد بیشتر برای عایق کاری خطوط سیستم های تهویه و کانال های انتقال گاز یا مایعات استفاده می شود. این نوع عایق ها معمولا ضریب نفوذ آب و بخار بسیار پایینی دارند و درنتیجه از چگالش (تبرید) بخار جلوگیری می نمایند. این خاصیت آنها برا برای عایق کاری سردخانه ها، یخچال ها و خنک سازها، عایقی ایده آل معرفی می کند. محدوده دمای کاری این نوع عایق ها به طور متوسط بین -۱۰۰۰C الی ۱۰۰۰C است. در صورتی که دمای محیط یا خط انتقال لوله، از محدوده دمای کاری فراتر نرود، می توان از این نوع عایق ها در عایق کاری خطوط گرمایش مانند سوفاژ و موتورخانه نیز استفاده کرد. انواع عایق های سرد موجود در بازار در جدول زیر ارائه شده اند:

نوع عایق سرد

محدوده دمای کاری (متوسط)

فوم های الاستومری (NBR & EPDM)

-۱۸۰۰C الی ۱۰۰۰C

پلی استایرن (EPS / XPS)

-۱۸۰۰C الی ۷۵۰C

فوم های پلی اتیلن (EPE / XPE)

-۱۰۰۰C الی ۱۱۰۰C

فوم پلی یورتان

-۳۰۰C الی ۱۱۰۰C

فوم شیشه

-۴۵۰۰C الی ۴۵۰۰C

فنولیک

-۱۸۰۰C الی ۱۲۵۰C

فوم پلی ایزوسیانورات

-۱۷۰۰C الی ۱۵۰۰C

 عایق های دمای بسیار بالا (نسوز – Refractory)

 این نوع عایق ها توانایی تحمل دمای بسیار بالایی را دارند و بیشتر در صنایع خاص مانند کوره های ذوب و کوره های عملیات حرارتی و همچنین به عنوان عایق ضدآتش استفاده می شوند. نوع بسیار رایج این نوع عایق در بازار، پشم سرامیک است که نوع V آن تا دمای ۱۶۵۰۰C را نیز تحمل می کند. برخی از انواع خاص پشم سنگ که رزین های مخصوص دارند، می توانند دماهای بسیار بالا را تحمل کرده و در این دسته بندی جای گیرند.

<<برگرفته از دانشنامه عایق ایران>>