در این بخش از سایت تهویه نو به بررسی سیستم داکت اسپلیت، مزایا و معایب آن میپردازیم. داکت اسپلیت یکی از سیستمهای تهویه مطبوع دوکاره است که قابلیت سرمایش در تابستان و گرمایش در زمستان را دارد. این سیستم که با نام «اسپلیت کانالی» نیز شناخته میشود، در سقف کاذب نصب شده و هوای مطبوع را از طریق کانالکشی به فضاهای مختلف منتقل میکند.
داکت اسپلیت از نظر عملکرد مشابه کولر گازی یا اسپلیت دیواری است، با این تفاوت که به جای نصب یک یونیت ظاهری روی دیوار، از یک یونیت داخلی توکار در سقف استفاده میشود. تنها دریچههایی برای توزیع هوا در داخل اتاق قابل مشاهده است که به زیبایی و نظم فضا کمک میکند. این ویژگیها باعث شده داکت اسپلیت گزینهای مناسب برای ساختمانهای با کاربری متنوع، مانند مسکونی، اداری و تجاری باشد.
سیستم داکت اسپلیت چیست؟
داکت اسپلیت ساختار پیچیده ای ندارد و از دو قسمت کندانسور و کولر تشکیل شده است. تهویه مطبوع توسط یونیت داخلی داکت اسپلیت انجام می شود. داخل این قسمت داکت اسپلیت سینی تخلیه، دینام، پروانه و گاهی اواپراتور وجود دارد.
وظیفه کولر گازی در اینجا تولید باد سرد یا گرم (هر کدام مانند کویل یا اواپراتور)، رطوبت زدایی هوا و غیره است. داکت ها می توانند کولر گازی را به سایر قسمت های ساختمان که اتاق ها و قسمت های تبادل هوا هستند، متصل کنند.
بخش کندانسور در یونیت بیرونی آن است و معمولاً از دینام، فن، موتور و سایر تجهیزات ساخته می شود. قسمت اصلی کار تنظیم دما توسط داکت اسپلیت بر عهده کمپرسور است. این قطعات کمپرسور را قادر می سازند تا گاز مبرد را به کولر گازی منتقل کند. مبرد مورد استفاده در داکت اسپلیت گاز فریون می باشد.
طرز کار: چرخه سرمایش و گرمایش داکت اسپلیت
سیکل خنک کاری به این صورت است که در قسمت کندانسور، گاز مبرد به وسیله لوله های مسی خنک شده و به سمت شیر انبساط هدایت می شود. سپس برای جذب گرمای محیط آماده می شود و به دستگاه تهویه مطبوع منتقل می شود. در یک تهویه مطبوع یا یونیت داخلی، گرمای هوا توسط یک مبرد گاز گرفته شده و محیط خنک می شود. این هوای خنک توسط فناوری بکار رفته در یونیت داخلی به کانال های انتقال هوا، منتقل می شود. این کانال ها وظیفه ارسال هوای خنک را از طریق دریچه ها به فضای اتاق مورد نظر دارند.
عملکرد خنک کننده داکت اسپلیت همانند اسپلیت یا کولر گازی است اما اثر گرمایشی آن به روش دیگری انجام می شود. به این ترتیب که مبرد گازی این بار در کندانسور گرم می شود و مانند سیکل قبل از طریق لوله های مسی به یونیت داخلی و کویل های موجود در آن هدایت می شود و هوایی که از محیط اتاق وارد یونیت داخلی می شود را گرم می کند. . این هوا که قبلاً پردازش شده و دما افزایش یافته است از طریق کانال و فن به اتاق باز می گردد.
شکل دیگری از چرخه داکت اسپلیت مانند کویل آب گرم است. به این ترتیب آب گرم از پکیج و موتورخانه وارد یونیت داخلی می شود، هوای یونیت داخلی در تماس با این کویل، گرم شده و سپس از طریق کانال و دریچه تنظیم هوا تعبیه شده، وارد اتاق می شود.
شرکت کانال سازی تهویه نو، بصورت تخصصی و حرفه ای بیش از 15 سال است که در زمینه ساخت و راه اندازی انواع سیستم های تهویه صنعتی فعالیت دارد.
مزایای سیستم داکت اسپلیت
مکانیزم کار این دستگاه مشابه کولر های گازی می باشد. اما مزايايي که به همراه دارد باعث شده است تا گزینه اول مهندسینی باشند که می خواهند از سیستم های اسپلیت استفاده کنند.
1. همانطور که گفته شد، شکل یونیت داخلی این سیستم به گونه ای است که می تواند در سقف کاذب قرار گیرد. این موضوع از آنجا اهمیت می یابد که امروزه هر متر و فضای واحد مسکونی دارای ارزش بالایی بوده و استفاده غیر لازم از این فضا جز یک ضرر اقتصادی عظیم چیز دیگری نمی باشد.
2. با استفاده از این سیستم و تعبیه آن در سقف کاذب، قابلیت کانال کشی و تعبیه دریچه های خروجی به تعداد لازم امکان پذیر می باشد. به عنوان مثال می توان یونیت داخلی این دستگاه را در سقف کاذب قسمت وروی آپارتمان نصب کرد و سپس برای انتقال جریان هوا به طرف اتاق خواب ها و همینطور سالن پذیرایی، می توان از سیستم کانال کشی تهویه مطبوع استفاده کرد.
3. از دیگر مزایا سیستم داکت اسپلیت می توان به امکان نصب کوئل آب گرم امتیاز ویژه و منحصر به فرد این نوع اسپلیت (کولر گازی) می باشد. زیرا در انواع دیگر اسپلیت برای گرمایش تنها می توان از جریان برق استفاده کرد. (در این حالت سیکل تبرید برعکس شده و این بار تبادل حرارت ایجاده شده منجر به گرمایش می گردد)
4. در اینگونه اسپلیت علاوه بر اینکه می توان از آن جریان برای گرمایش استفاده کرد، می توان با اضافه کردن یک کوئل اب گرم و جریان آب گرم در آن (آبگرم موتورخانه و یا پکیج آب گرم) گرمایش را در زمستان بدون هزینه برق اضافی تامین کرد و نیازی به استفاده از شوفاژ و لوله کشی مربوط به آن نیست.
نکته : توجه به این نکته ضروری است که در صورت بروز هر گونه مشکل در امر گرمایش آب و در نتیجه عدم تامین گرمایش واحد، می توان از جریان هیت پمپ سیستم استفاده کرد و گرمای لازم را تامین کرد.
5. تعمیر و نگهداری آسان نيز از مزاياي خاص اين دستگاه مي باشد.
6. لازم به ذكر است كه بازده بالای سرمائی و بطور مجزا استفاده کردن هر سیستم در هر واحد نیز، از دیگر محاسن این سیستم بوده که در گروه سیستم های اسپلیت مشترک می باشد.
استفاده از داکت اسپلیت ، لوله و پلنیوم باکس
انواع مختلف شامل مدلهاي سرما زا، سرما زائي با پمپ الكتريكي، مشعل گازي و پمپ گرمايي با كويل هاي خنك كننده است.
مبدل گرمايي اين دستگاه يك محفظه بزرگ مكش دارد كه توانايي هواي ورودي را در تنظيم سريع با درجه حرارت محيط داخل افزايش مي دهد. خروجي يك جريان هواي يكنواخت و جامع است كه Dead zone را حذف مي كند و عملكرد گرما زايي و سرما زايي را در حالي انجام مي دهد كه تيغه هاي ذوزنقه اي، هوا را به طور مورب مي برند تا مقاومت هوا را كاهش دهند، و اين باعث كاهش صدا و افزايش بهره وري مي شود. براي نگهداري آسان تر، دستگاه يك فيلتر هواي قابل شستشوي كربن و آنتي باكتري دارد.
انواع داکت اسپلیت از نظر مصرف انرژی
با توجه به مصرف انرژِی دو نوع داکت اسپلیت وجود دارد:
- نوع معمولی یا مصرف انرژی با درجه B.
- داکت اسپلیت اینورتر یا برق مصرفی با گرید A.
در نوع A از کمپرسورهای دور متغیر استفاده می شود و در نتیجه در مصرف انرژی صرفه جویی می شود. در این شکل از کمپرسورها با کاهش دما سرعت کمپرسور به طور خودکار کاهش می یابد و با افزایش آن سرعت کمپرسور افزایش می یابد. در واقع کمپرسور اینورتر یک کمپرسور تا حدودی هوشمند به حساب می آید و متناسب با ظرفیت و نیاز کاربر و دمای مورد نظر او کار خواهد کرد.
در مقابل، کمپرسورهای معمولی نوع B بدون در نظر گرفتن نیاز یا ظرفیت، به هر حال با سرعت و سرعت ثابت کار می کنند. نتیجه افزایش مصرف برق است.
معایب داکت اسپلیت
- عدم کنترل دمای مستقل در هر اتاق: برخلاف مینیاسپلیتها، تنظیم دما بهصورت مرکزی انجام میشود.
- نیاز به اجرای کانالکشی: نصب سیستم نیازمند طراحی و اجرای دقیق کانالهای هوا است که در ساختمانهای آماده ممکن است دشوار باشد.
- اشغال فضای سقف کاذب: برای نصب یونیت داخلی نیاز به فضای کافی در سقف کاذب وجود دارد.
- مصرف برق نسبتاً بالا در حالت گرمایش: بهخصوص اگر بهصورت الکتریکی عمل کند و از پمپ حرارتی استفاده نشود.
- هزینه نصب اولیه بالاتر نسبت به اسپلیت دیواری: به دلیل نیاز به کانالکشی، دریچهگذاری و طراحی دقیقتر.
- کاهش بازدهی در فضاهای کوچک: در ساختمانهای کوچک یا کماتاق، ممکن است استفاده از داکت اسپلیت بهصرفه نباشد.
تفاوت داکت اسپلیت و مینی اسپلیت
داکت اسپلیت و مینی اسپلیت هر دو از سیستمهای تهویه مطبوع پرکاربرد هستند، اما تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. داکت اسپلیت دارای یک یونیت داخلی مرکزی است که از طریق کانالکشی (داکت) هوای سرد یا گرم را به اتاقهای مختلف میفرستد و معمولاً برای کل واحد مسکونی یا اداری استفاده میشود. در مقابل، مینی اسپلیت (اسپلیت دیواری) برای هر فضا یک یونیت داخلی مجزا دارد و بدون نیاز به کانالکشی، مستقیماً هوا را تهویه میکند.
داکت اسپلیت برای پوششدهی یکنواخت و زیباشناسی بهتر گزینه مناسبی است، در حالی که مینی اسپلیت نصب سادهتر و کنترل مستقلتری برای هر فضا فراهم میکند.
پیشنهاد می کنیم مقاله سیستم تهویه داکتلس بهتر است یا کانالی را بخوانید.
سخن پایانی
داکت اسپلیت یکی از محبوبترین سیستمهای تهویه مطبوع در ساختمانهای مسکونی و اداری است که با ترکیب سرمایش و گرمایش در قالب یک سیستم مرکزی، آسایش حرارتی را در تمام فصول فراهم میکند. اگرچه اجرای آن نیازمند طراحی دقیق و کانالکشی است، اما در مقابل، نمایی یکپارچه و عملکردی قابل اعتماد ارائه میدهد. با درنظر گرفتن مزایا و معایب داکت اسپلیت، میتوانید انتخابی آگاهانه و متناسب با نیاز پروژهتان داشته باشید.
خیر، داکت اسپلیت دوکاره است و میتواند هم سرمایش و هم گرمایش محیط را تأمین کند.
در سیستمهای داکت اسپلیت معمولی این امکان وجود ندارد، اما با نصب ترموستاتهای زونبندی و دمپر موتوری، میتوان این قابلیت را فراهم کرد.
در حالت گرمایش، مصرف برق داکت اسپلیت ممکن است بیشتر باشد، بهویژه اگر به جای پمپ حرارتی از هیتر برقی استفاده شود. اما در سرمایش، مصرف آن قابل مقایسه با اسپلیتهای دیواری است.
