انواع سیستم های تهویه صنعتی؛ معرفی، کاربرد، مزایا و معایب

سیستم‌های تهویه مطبوع صنعتی با هدف اصلی بهبود کیفیت هوا، تنظیم دما و ایجاد شرایط مطلوب طراحی شده‌اند. با این حال، انتخاب بهترین گزینه از میان انواع مختلف این سیستم‌ها ممکن است چالش‌برانگیز باشد. در این مقاله، به بررسی انواع سیستم‌های تهویه صنعتی که در محیط‌هایی مانند کارخانجات، سالن‌های تولید و آشپزخانه‌های بزرگ صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند خواهیم پرداخت و ویژگی‌ها، مزایا، معایب و کاربردهای هر یک را توضیح خواهیم داد.

انواع سیستم های تهویه مطبوع صنعتی

دو نوع اصلی از سیستم های تهویه صنعتی وجود دارد که شامل رقیق سازی (dilution ventilation) و اگزاست موضعی می شود که در ادامه به آن می پردازیم.

تهویه رقیق سازی (dilution ventilation)

تهویه رقیق‌سازی (Dilution Ventilation) یکی از روش‌های ساده و مؤثر در کاهش غلظت آلاینده‌ها در محیط‌های صنعتی است. این سیستم با ورود هوای تازه از طریق درها و پنجره‌ها یا استفاده از فن‌های بزرگ، هوای آلوده را رقیق کرده و آن را از کارکنان دور می‌کند تا سلامت آن‌ها حفظ شود.

مزیت اصلی این روش، نصب آسان و نیاز کم به نگهداری است که آن را برای منابع کوچک آلاینده‌ها مناسب می‌سازد. با این حال، تهویه رقیق‌سازی برای کنترل مقادیر زیاد مواد شیمیایی سمی یا بخارات خطرناک چندان کارآمد نیست. از نمونه‌های رایج آن می‌توان به استفاده از فن‌های تجاری بزرگ در فضاهای صنعتی اشاره کرد.

تهویه موضعی اگزاست

تهویه موضعی اگزاست یک سیستم تهویه صنعتی است که هدف آن جلوگیری از پخش آلاینده‌ها پیش از انتشار در محیط است. برخلاف سیستم تهویه رقیق، این نوع سیستم به جای پراکنده‌سازی هوا با استفاده از فن‌ها، به صورت موضعی عمل کرده و مانند یک دستگاه خلأ، آلاینده‌ها را به طور مستقیم از منبع جذب کرده و از طریق کانال اگزاست به بیرون هدایت می‌کند.

این سیستم به‌ویژه برای فضاهایی با مواد شیمیایی سمی، گرد و غبار زیاد یا بخارات مناسب است. با وجود کارایی بالا و مصرف انرژی کمتر، هزینه نصب این سیستم معمولا بیشتر از تهویه رقیق‌سازی است و به‌طور کلی نیاز به نگهداری بیشتری دارد.

انواع سیستم های تهویه مطبوع صنعتی براساس معیارهای مختلف

سیستم‌های تهویه مطبوع صنعتی را می‌توان همچنین بر اساس معیارهای مختلفی مانند عملکرد، نوع سیال، محل نصب و کاربرد، دسته‌بندی کرد:

معرفی انواع دستگاه‌های تهویه مطبوع صنعتی

در ادامه انواع دستگاه های تهویه مطبوع صنعتی معرفی شده اند همچنین کاربرد، مزایا، معایب و محیط های مناسب برای آن ها توضیح داده شده است:

1. هواساز صنعتی (Air Handling Unit – AHU)

عملکرد:

هواساز صنعتی یکی از اصلی‌ترین تجهیزات تهویه مطبوع است که وظیفه آن تنظیم دما، رطوبت، تصفیه هوا و توزیع یکنواخت جریان هوا در محیط‌های بزرگ است. این دستگاه با استفاده از فن‌ها، فیلترها و کویل‌های سرمایشی یا گرمایشی، هوا را به شرایط مطلوب می‌رساند و به سیستم‌های دیگر مانند چیلر یا بویلر متصل می‌شود.

کاربرد:

هواساز صنعتی معمولا در کارخانه‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز تجاری بزرگ، و سالن‌های تولید استفاده می‌شود. این دستگاه برای محیط‌هایی که نیاز به کنترل دقیق دما و کیفیت هوا دارند، ایده‌آل است.

محیط‌های مناسب:

محیط‌های صنعتی، ساختمان‌های اداری بزرگ، سالن‌های ورزشی، بیمارستان‌ها و فضاهای با تعداد افراد زیاد.

همچنین بخوانید: خرید هواساز صنعتی دست دوم

2. چیلر صنعتی

عملکرد:

چیلر صنعتی دستگاهی است که وظیفه تولید آب سرد را بر عهده دارد و این آب سرد به کمک هواساز یا فن‌کویل برای سرمایش محیط به کار می‌رود. چیلرها معمولاً در دو نوع تراکمی و جذبی عرضه می‌شوند و با استفاده از کمپرسور یا انرژی حرارتی، دمای آب را کاهش می‌دهند. نحوه عملکرد چیلرهای تراکمی در مقاله جداگانه ای توضیح داده شده است که می توانید مطالعه کنید

کاربرد:

چیلرها در ساختمان‌های تجاری، بیمارستان‌ها، کارخانه‌های تولیدی و مراکز داده برای خنک‌سازی هوا یا ماشین‌آلات استفاده می‌شوند.

محیط‌های مناسب:

سالن‌های تولید صنعتی، برج‌های اداری، مراکز داده و بیمارستان‌ها.

3. ایرواشر صنعتی

عملکرد:

ایرواشر دستگاهی است که با استفاده از اسپری آب، هوا را خنک و تمیز می‌کند. این دستگاه به‌طور همزمان ذرات گرد و غبار را از هوا حذف کرده و دمای آن را کاهش می‌دهد. ایرواشر بیشتر در مناطقی با آب‌وهوای خشک و گرم کاربرد دارد.

کاربرد:

ایرواشر در سالن‌های صنعتی، گلخانه‌ها، و سالن‌های تولید برای خنک‌سازی و تصفیه هوا استفاده می‌شود.

محیط‌های مناسب:

محیط‌های صنعتی با آلودگی بالا، گلخانه‌ها و سالن‌های ورزشی.

مقاله قیمت خرید ایرواشر صنعتی را بخوانید.

4. پکیج یونیت صنعتی

عملکرد:

پکیج یونیت صنعتی دستگاهی یکپارچه است که ترکیبی از سیستم‌های سرمایش، گرمایش و تهویه را ارائه می‌دهد. این دستگاه معمولاً شامل یک واحد کمپرسور، کندانسور و اواپراتور است و می‌تواند هوا را به طور مستقیم به داخل فضاهای صنعتی منتقل کند.

کاربرد:

پکیج یونیت‌ها در ساختمان‌های صنعتی، کارخانجات و محیط‌هایی که نیاز به تهویه مطبوع کامل و مستقل دارند، به کار می‌روند. این دستگاه برای مکان‌هایی که فضای کافی برای نصب تجهیزات جداگانه ندارند، مناسب است.

محیط‌های مناسب:

کارخانه‌های کوچک، انبارها، مراکز تجاری و فضاهایی با محدودیت نصب تجهیزات.

5. داکت اسپلیت صنعتی

عملکرد:

داکت اسپلیت صنعتی سیستمی شامل یک یونیت خارجی (کندانسور) و یک یونیت داخلی (هواساز) است که از طریق کانال‌کشی هوا را به بخش‌های مختلف یک ساختمان منتقل می‌کند. این سیستم همزمان سرمایش و گرمایش را فراهم می‌کند.

کاربرد:

داکت اسپلیت‌ها در ساختمان‌های اداری، فروشگاه‌ها، سالن‌های تولید و فضاهایی که نیاز به تهویه مطبوع مرکزی دارند، استفاده می‌شوند.

محیط‌های مناسب:

ساختمان‌های اداری، سالن‌های متوسط و مراکز تجاری.

6. فن کویل صنعتی

عملکرد:

فن کویل صنعتی دستگاهی است که از ترکیب یک فن و یک کویل (لوله‌های حاوی آب گرم یا سرد) برای توزیع هوای مطبوع استفاده می‌کند. این سیستم معمولاً به چیلر یا بویلر متصل می‌شود تا دمای محیط را تنظیم کند.

کاربرد:

فن کویل‌ها در ساختمان‌های صنعتی، اداری و مراکز تجاری برای توزیع هوا در فضاهای کوچک‌تر به کار می‌روند.

محیط‌های مناسب:

دفاتر اداری، اتاق‌های کنترل، سالن‌های کنفرانس و فضاهای کوچک صنعتی.

7. برج خنک‌کننده

عملکرد:

برج خنک‌کننده دستگاهی است که گرمای اضافی آب را از طریق فرآیند تبخیر حذف کرده و آن را برای استفاده مجدد در سیستم‌های تهویه یا فرآیندهای صنعتی آماده می‌کند.

کاربرد:

برج‌های خنک‌کننده در صنایع مختلفی مانند تولید برق، پالایشگاه‌ها و کارخانجات تولیدی برای خنک‌سازی تجهیزات یا فرآیندها استفاده می‌شوند.

محیط‌های مناسب:

کارخانجات تولیدی، نیروگاه‌ها و صنایع شیمیایی.

8. کولر صنعتی

عملکرد:

کولر صنعتی با استفاده از تبخیر آب، هوای محیط را خنک می‌کند و به عنوان یک سیستم مقرون‌به‌صرفه برای تهویه در محیط‌های بزرگ استفاده می‌شود.

کاربرد:

این دستگاه برای سالن‌های تولید، انبارها، و کارگاه‌هایی که نیاز به تهویه اقتصادی دارند، مناسب است.

محیط‌های مناسب:

کارگاه‌ها، سالن‌های ورزشی و انبارها.

9. جت فن

عملکرد:

جت فن‌ها برای جابه‌جایی هوا در فضاهای بزرگ و بدون کانال‌کشی استفاده می‌شوند. این سیستم با تولید جریان هوا به صورت مستقیم، تهویه را در پارکینگ‌ها، تونل‌ها و سالن‌های بزرگ فراهم می‌کند.

کاربرد:

پارکینگ‌های طبقاتی، تونل‌ها و سالن‌های صنعتی.

محیط‌های مناسب:

فضاهای باز یا بدون کانال‌کشی.

10. هواکش صنعتی

عملکرد:

هواکش صنعتی برای تخلیه سریع آلاینده‌ها، بخارات یا هوای گرم از محیط استفاده می‌شود. این دستگاه در ابعاد و ظرفیت‌های مختلف عرضه می‌شود و یکی از اجزای اصلی در سیستم‌های تهویه است.

کاربرد:

کارخانجات، آشپزخانه‌های صنعتی و سالن‌های تولید.

محیط‌های مناسب:

محیط‌های آلوده به گرد و غبار، بخارات و دود.

11. سیستم VRF (Variable Refrigerant Flow)

عملکرد:

سیستم VRF یک فناوری پیشرفته در تهویه مطبوع است که با تنظیم جریان مبرد در لوله‌ها، سرمایش و گرمایش مستقل را برای مناطق مختلف فراهم می‌کند. این سیستم از یونیت‌های داخلی و خارجی تشکیل شده و قابلیت کنترل دما به صورت منطقه‌ای را دارد.

کاربرد:

VRF در ساختمان‌های چندمنطقه‌ای، دفاتر اداری، هتل‌ها و فضاهایی که به کنترل مستقل دما در بخش‌های مختلف نیاز دارند، استفاده می‌شود.

محیط‌های مناسب:

ساختمان‌های تجاری، مراکز اداری، هتل‌ها و برج‌های مسکونی.

همچنین بخوانید: بهترین نوع تهویه مطبوع در محیط های صنعتی

تفاوت تهویه صنعتی و تهویه مطبوع

تهویه صنعتی و تهویه مطبوع اهداف و عملکردهای متفاوتی دارند. تهویه صنعتی برای حذف آلاینده‌های مضر، بخارات سمی، گرد و غبار و دود از محیط‌های صنعتی طراحی شده است تا سلامت کارکنان و ایمنی تجهیزات تضمین شود. این سیستم‌ها هوا را بدون گردش مجدد به بیرون تخلیه می‌کنند و برای فضاهایی مانند کارخانجات، آشپزخانه‌های صنعتی و سالن‌های تولید مناسب هستند.

در مقابل، تهویه مطبوع بیشتر بر کنترل دما، رطوبت و کیفیت هوای داخلی تمرکز دارد و هوا را پس از تصفیه به گردش در می‌آورد. این سیستم‌ها در محیط‌های مسکونی، اداری و تجاری استفاده می‌شوند و هدف اصلی آن‌ها فراهم کردن آسایش حرارتی و هوای تمیز برای ساکنین است.

اهمیت سیستم‌های تهویه صنعتی

سیستم‌های تهویه صنعتی نقش کلیدی در حفظ سلامت کارکنان و ایمنی محیط‌های کاری ایفا می‌کنند. این سیستم‌ها با حذف آلاینده‌های خطرناک مانند بخارات شیمیایی، گرد و غبار، دودهای مضر و مواد قابل اشتعال، کیفیت هوای داخل را بهبود می‌بخشند و از بروز مشکلات تنفسی و حوادث ایمنی جلوگیری می‌کنند.

علاوه بر این، تهویه صنعتی با کنترل دما و رطوبت، شرایط مناسبی برای عملکرد بهتر تجهیزات و افزایش بهره‌وری کارکنان ایجاد می‌کند. در بسیاری از صنایع، نظیر کارخانجات تولیدی، آشپزخانه‌های صنعتی و مراکز تولید مواد شیمیایی، استفاده از سیستم‌های تهویه استاندارد یک الزام قانونی است که علاوه بر رعایت قوانین، به افزایش عمر مفید تجهیزات و کاهش هزینه‌های ناشی از آلودگی محیط نیز کمک می‌کند.